Atık Yönetimi Ve Geri Dönüşümün Önemi



ATIK YÖNETİMİ VE GERİ DÖNÜŞÜMÜN ÖNEMİ

Teknolojinin hızla geliştiği bugünlerde, hem tüketim hem de üretim boyutunda ekonomik faaliyetler çeşitlenmektedir. Bu süreçte atıkların doğru yönetilmesi ve geri dönüşüme kazandırılma çabaları çevrenin korunması ve ekonomik kalkınmanın sürdürülebilir nitelik kazanmasında son derece önemlidir.

Doğal kaynakların tüketilmesini engelleyerek üretilen atıkların çevre ve insan sağlığını tehdit etmesinin önüne geçip ekonomik bir değere dönüştürülmesini amaçlayan Atık Yönetim Stratejileri, 2014 Yılında Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan Eylem Planı’nda sürdürülebilir kalkınma yaklaşımının temelini oluşturmaktadır.

Atık yönetimi; atığın oluşumunun önlenmesi, kaynağında azaltılması, yeniden kullanılması, özelliğine ve türüne göre ayrılması, biriktirilmesi, toplanması, geçici depolanması, taşınması, ara depolanması, geri dönüşümü, enerji geri kazanımı dahil geri kazanılması, bertarafı, bertaraf işlemleri sonrası izlenmesi, kontrolü ve denetimi faaliyetleridir (Atık Yönetimi Yönetmeliği, 2005, m.4).

Günümüzde atık yönetiminin hiyerarşisine bakıldığında; Atık önleme, Atık Azaltma, Yeniden Kullanım, Geri dönüşüm, Geri kazanım, Nihai bertaraf gibi kısımları görmekteyiz. Atık önleme ile ürünün tasarım aşamasında itibaren oluşan/oluşabilecek atıkların önüne geçmek hedeflenir. Proses ya da hammadde değişimi ile ortaya çıkan atığın azaltılması önlenebilir, kullanılabilecek malzemeler yeniden kullanılabilir.

Doğal kaynaklarımızın insan faktörü ile gitgide azalması, dikkatli kullanılmadıkları takdirde bir gün tükenecek olması ve bu kaynakların kendini yenileme yetisinin sınırlı olması geri dönüşümün önemini göstermektedir. Geri dönüşüm ile değerlendirilebilir atıklar, fiziksel ve kimyasal proseslerden geçerek hammaddeye dönüştürülür ve tekrar üretim sürecine dahil edilir. Doğru geri dönüşüm ile tabii kaynakların korunması, enerji tasarrufu, ekonomik kazanım ve bertaraf edilecek atık miktarının azalması sağlanır. Geri dönüştürülmüş maddeden 1 ton alüminyum elde etmek için harcanan enerji, cevherden çıkarılacak alüminyum için harcanacak enerjinin %4’ü, bakır bileşenlerine baktığımızdan cevherden çıkarılacak bakır için gereken enerjinin %13’ü, demir-çelik bileşenleri için harcanan enerji, madenden çıkarılması için gereken enerjinin %19’u kadar olmaktadır.

Dünyadaki kağıt tüketiminin yarısı geri kazanılsa her yıl 8 milyon hektar orman alanının korunabileceği görüşünde uzmanlar fikir birliği sağlamış durumdalar. Türkiye’de ortalama olarak kişi başına 42 kg kağıt tüketilmektedir. Atık kağıtların üretime dahil edilmesi durumunda 1 ton atık kağıt sayesinde 2.3 m2 ormandan 17 ağacın kesilmesine gerek kalmamaktadır.

Doğal kaynaklarımızı yerine koymadan tüketerek geleceğimizi tükettiğimizi, atık yönetimi ve doğru geri dönüşümün çevrenin korunması, kaynakların israf edilmemesi ve sürdürülebilirlik açısından stratejik bir öneme sahip olduğu unutulmamalıdır.

ŞİMDİ GERİ DÖNÜŞÜM ZAMANI !!!

                                               Ezgi BOZOĞLU

AKADEMİ ÇEVRE A.Ş.

Ege Bölge Sorumlusu